Digitale soevereiniteit: zo houdt AFAS grip op data en technologie

Digitale soevereiniteit gaat over controle. Waar staat data? Wie kan erbij? Van welke technologie en leveranciers ben je afhankelijk? En wat gebeurt er als een belangrijke schakel wegvalt?

Voor AFAS zijn dit strategische vragen. We willen zoveel mogelijk zelf de regie houden over onze software, data en technologie. Volledig onafhankelijk zijn is niet realistisch. Daarom kijken we bewust naar onze afhankelijkheden: welke accepteren we, welke kunnen we verkleinen en waar kunnen we kiezen voor een eigen, Europese of open-sourceoplossing? Op deze pagina lees je welke keuzes AFAS maakt en welke stappen we zetten om steeds soevereiner te werken.

Hoe kijkt AFAS naar soevereiniteit

Digitale soevereiniteit is voor AFAS een bewuste keuze. Als Nederlands familiebedrijf ontwikkelen we onze HRM- en ERP-software volledig in Nederland. Omdat we onafhankelijk zijn van investeerders, kunnen we keuzes maken die passen bij onze visie en bij het belang van onze klanten.

Voor ons gaat digitale soevereiniteit over regie. Over data, technologie en de partijen waarvan je afhankelijk bent. Volledig onafhankelijk zijn is niet realistisch. Daarom willen we vooral weten waar onze afhankelijkheden zitten en die waar mogelijk verkleinen. We kijken daarbij eerst naar Europese, open-source of zelfontwikkelde oplossingen.

Dat zie je terug in wat we vandaag al doen. We slaan klantdata uitsluitend op binnen de Europese Economische Ruimte (EER), onze omgevingen draaien onder Europese wetgeving en klanten kunnen hun data eenvoudig exporteren via open standaarden.

Bas (CEO bij AFAS): 'Digitale soevereiniteit is voor AFAS geen vinkje, maar een strategische keuze.’

Onze aanpak ondersteunen we met duidelijke beheersmaatregelen en certificeringen zoals ISO 27001, NEN 7510, ISAE 3402 type II, ISO 9001 en ISAE 3000.

Is digitale soevereiniteit een thema binnen jouw organisatie?

Controle over data, cloudleveranciers en wetgeving wordt voor steeds meer organisaties belangrijk. We onderzoeken hoe organisaties hiermee omgaan. Laat ons weten hoe dit bij jou speelt. Het invullen kost minder dan een minuut en je antwoorden zijn volledig anoniem.

Waarom digitale soevereiniteit belangrijk is

AFAS levert software waarop organisaties iedere dag vertrouwen. Daarom willen we zoveel mogelijk grip houden op de technologie die daarvoor nodig is. Buitenlandse wetgeving, internationale eigendomsverhoudingen en afhankelijkheid van een klein aantal grote technologiebedrijven kunnen die grip verkleinen.
Daarom kijken we niet alleen naar waar data staat. We kijken naar de hele keten: wie levert de technologie, welke wetgeving is van toepassing, wat gebeurt er als een leverancier wegvalt en hebben we een alternatief?

Ignaece (CISO bij AFAS): 'Soevereiniteit vraagt niet om grote woorden, maar om aantoonbare controle.’

We zien daarbij een aantal belangrijke risico’s:

• Invloed van buitenlandse wetgeving
  Wet- en regelgeving van buiten Europa kan indirect van invloed zijn op data en systemen.
• Afhankelijkheid van Big Tech en hyperscalers
  Een sterke afhankelijkheid van een beperkt aantal grote technologiepartijen kan de keuzevrijheid en flexibiliteit beperken.
• Spanning tussen innovatie en controle
  Nieuwe technologieën, zoals AI, zijn vaak sneller beschikbaar via niet-Europese aanbieders. Dat biedt kansen, maar kan ook leiden tot nieuwe afhankelijkheden.
• Gebrek aan transparantie in de keten
  Onduidelijkheid over welke partijen betrokken zijn, wie toegang heeft tot data en hoe security en privacy zijn geregeld.
• Beperkte exit- en fallbackmogelijkheden
  Als overstappen lastig is of alternatieven ontbreken, neemt de regie van de klant af.

Digitale soevereiniteit vraagt daarom om een realistische, risicogebaseerde aanpak. Niet alleen kijken naar functionaliteit en innovatie, maar juist ook naar controle, continuïteit en aantoonbare borging. 

Ineens is het een ding: soeverein zijn. Alleen… hoe word je dat?

Wie een jaar of twee geleden ‘soeverein’ zei, had óf een fantastisch scrabblewoord gevonden, óf wilde iets vertellen over mensen die geen belasting betalen, hun paspoorten verbranden en de wetgeving maar onzin vinden. Nu is soevereiniteit een woord dat ons allemaal aangaat. Zeker als we het hebben over ICT. 

Soevereiniteit weegt mee in onze keuzes

Digitale soevereiniteit nemen we mee in de keuzes die we maken over software, infrastructuur en technologie. Hebben we nieuwe technologie nodig? Dan kijken we eerst naar Europese, open-source of zelfontwikkelde oplossingen. Is een oplossing van buiten Europa op dat moment de beste keuze? Dan willen we precies weten waarom, welke afhankelijkheid ontstaat en hoe we die kunnen beperken.

Ons informatiebeveiligingsbeleid is erop gericht om alle informatie die klanten via AFAS Online toevoegen of genereren optimaal te beschermen. Daarbij werken we samen met partners die passen bij onze visie op controle, veiligheid en transparantie.

Leaseweb als basis

Onze software draait bij Leaseweb in een private cloud. Onze systemen staan in datacenters in Europa en vallen onder Europese wetgeving. Deze keuze geeft ons meer controle over onze data, infrastructuur en de technologie die we gebruiken. We zijn daardoor minder afhankelijk van de keuzes van een internationale hyperscaler.

Softwareontwikkeling in eigen huis

Digitale soevereiniteit gaat voor ons ook over kennis. Daarom ontwikkelen we onze software zelf, met onze eigen mensen in Nederland. Zo houden we kennis over onze software, architectuur en processen binnen AFAS. Natuurlijk gebruiken we ook externe technologie en open-sourcecomponenten. Maar de kennis om onze software te ontwikkelen en belangrijke keuzes te maken, willen we zelf in huis hebben.

Aanvullend gebruik van Microsoft

We zijn nog niet volledig onafhankelijk van niet-Europese technologie. Voor sommige aanvullende AI-functionaliteiten maken we bijvoorbeeld gebruik van Microsoft. De servers die we hiervoor gebruiken staan binnen de EER. Jouw AFAS-omgeving zelf draait altijd bij Leaseweb. We gebruiken externe technologie alleen als die op dat moment duidelijke meerwaarde heeft en we de risico's verantwoord kunnen beheersen. Tegelijk investeren we in eigen en Europese alternatieven om die afhankelijkheid verder te verkleinen.

Viktor (Privacy Officer bij AFAS): 'Volledige soevereiniteit bestaat niet, maar meer regie en minder afhankelijkheid wel'

Privacy en AFAS: grip op data in een veranderende wereld

Privacy is meer dan een vinkje in de software; het is een essentieel onderdeel van de bedrijfsvoering geworden. De Autoriteit Persoonsgegevens (AP) kijkt scherper mee dan ooit en door de razendsnelle opkomst van AI ontstaan er voortdurend nieuwe vragen over wat er met persoonsgegevens gebeurt. Voor organisaties die met AFAS werken, is het cruciaal om te begrijpen waar de eigen verantwoordelijkheid stopt en waar die van de softwareleverancier begint. 

Stap voor stap minder afhankelijk

Digitale soevereiniteit is geen eindpunt. Ook AFAS gebruikt technologie van niet-Europese leveranciers. Die afhankelijkheden bouw je niet van de ene op de andere dag af. Daarom kiezen we voor een duidelijke richting en zetten we stap voor stap concrete veranderingen in gang.

Bij nieuwe keuzes kijken we eerst naar Europese oplossingen, open source en wat we zelf kunnen ontwikkelen. Is daar nog geen geschikt alternatief beschikbaar? Dan maken we bewust de afweging of een andere oplossing nodig is, welke afhankelijkheid daarmee ontstaat en hoe we die kunnen beperken.

Veelgestelde vragen 

 Wat bedoelt AFAS met digitale soevereiniteit?

Voor AFAS betekent digitale soevereiniteit dat je controle houdt over data en technologie. Je weet waar je data staat, onder welke wetgeving die valt en welke afspraken er zijn over privacy, security, continuïteit en transparantie. Het gaat dus om meer dan dataopslag. Het gaat ook om regie, keuzevrijheid en minder ongewenste afhankelijkheden. We benaderen dit realistisch: volledige soevereiniteit bestaat niet, maar meer regie en minder afhankelijkheid wel

 Waarom is digitale soevereiniteit belangrijk voor mij als klant?

Organisaties gebruiken steeds meer digitale systemen. Als deze uitvallen of veranderen, raakt dat de bedrijfsvoering. Ook nemen wettelijke verplichtingen toe. Daarom wil je grip houden op je digitale omgeving. Wie heeft controle als het erop aankomt? Hoe is de continuïteit geregeld? En welke partijen spelen een rol in de keten?

 Waar staat mijn data en mijn klantomgeving?

Data van klanten slaan we alleen op binnen de Europese Economische Ruimte (EER). Jouw klantomgeving staat bij Leaseweb. Daar hosten we onze software in een eigen private cloud. De software draait binnen datacenters in Haarlem, Schiphol-Rijk en Frankfurt.

 Onder welke wetgeving valt mijn klantomgeving?

Onze klantomgevingen staan bij Leaseweb en vallen alleen onder Europese wetgeving. Leaseweb heeft het hoofdkantoor in Amsterdam en levert de cloud- en hostingoplossing onder lokale controle, beschermd door Europese regelgeving. AFAS is bovendien een Nederlands familiebedrijf en onafhankelijk van investeerders. We leggen dus alleen verantwoording af aan onze klanten.

 Welke rol speelt Leaseweb?

Leaseweb is de belangrijkste schakel in onze dienstverlening aan klanten. AFAS koos bewust voor Leaseweb als lokale en sterke partij die past bij onze normen, waarden en ambities. Samen met Leaseweb bouwen we aan een robuuste, duurzame, schaalbare en veilige oplossing voor ons en onze klanten. Tegelijk zien we deze samenwerking als een belangrijke basis, niet als eindpunt.

 Maakt AFAS gebruik van hyperscalers?

Ja, maar alleen voor een beperkt aantal functionaliteiten. Voor aanvullende AI-functionaliteiten gebruiken we datacenters van Microsoft en de Azure OpenAI Service binnen de EER. Dit gebruiken we niet voor het hosten van jouw klantomgeving. Die staat altijd bij Leaseweb. Voor het gebruik van deze aanvullende AI-functionaliteiten hebben we contractuele afspraken gemaakt.

 Kan ik zelf bepalen of ik aanvullende AI-functionaliteiten gebruik?

Ja. Klanten die AFAS Profit gebruiken, kunnen zelf afwegen of ze aanvullende AI-functionaliteiten willen inzetten. Het gebruik hiervan moet bewust worden geactiveerd voordat ermee gewerkt kan worden. Jonas (onze verzamelnaam voor de AI functionaliteiten) neemt alleen de data mee die klanten zelf in de workflow aanleveren. De regie ligt dus bij jou als klant.

Gebruikt AFAS mijn data voor commerciële doeleinden?

Nee. AFAS gebruikt data van klanten niet voor commerciële doeleinden. Als klanten hun processen en data aan ons toevertrouwen, moeten zij erop kunnen rekenen dat wij daar zorgvuldig, transparant en terughoudend mee omgaan.

 Kan ik mijn data exporteren als dat nodig is?

Ja. Klanten kunnen hun data zelfstandig en kosteloos exporteren via open standaarden. Digitale soevereiniteit gaat voor AFAS ook over keuzevrijheid. Daarom werken we verder aan exit-, fallback- en continuïteitsscenario’s voor onze dienstverlening.

 Hoe maakt AFAS haar aanpak aantoonbaar?

Digitale soevereiniteit vraagt niet alleen om beleid en intenties, maar ook om bewijsvoering. Daarom werkt AFAS stap voor stap aan meer inzicht in de keten, toetsbare beheersmaatregelen en rapportages voor klanten, auditors en aanbestedende diensten.
Daarbij steunen we op certificeringen en controles voor informatiebeveiliging, procesbeheersing, continuïteit en toetsing. Voorbeelden zijn ISO 27001, NEN 7510, ISAE 3402 type II, ISO 9001 en ISAE 3000. Onze roadmap geeft een indicatie van onze ambities. Omdat geopolitieke en technologische ontwikkelingen snel veranderen, passen we die aan als dat nodig is. Aan deze informatie kun je geen rechten ontlenen.

Meer weten over onze keuzes? Neem contact op!

Maak een afspraak

Benieuwd hoe onze oplossingen bijdragen aan digitale soevereiniteit binnen jouw organisatie? Ontdek wat onze software concreet voor je kan betekenen.